other سند و دست‌نوشته‌ای تاریخی از ملا خضر رواری هورامانی <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:IRANsans;">ملا خضر رواری، &nbsp;(۱۲۰۵- ۱۱۳۸ق) عالم، فاضل، شاعر، سخنور و نویسندۀ شهیر هورامانی، شاگرد برجستۀ علامه شیخ وسیم (اول) تختی مردوخی است و تألیفات و آثار فراوانی در ادبیات عربی و کُردی دارد. ازآنجاکه میان کردها به ملاخدر رواری شهرت دارد، در این مقاله به نام و نشان شایع و رایج وی استناد می‌شود. از این دانشمند دست‌نوشته‌ای به خط خودش برجای مانده است که از نظر تاریخی و ادبی و حقوقی ارزش فراوان دارد. این سند در اصل مبایعه‌نامه‌ای بین سبحان وردی بیگ و محمدیوسف سلطان است که از سلاطین و مشاهیر دیار هورامان در دورۀ افشاریه و زندیه بودند. موضوع معامله، فروش اراضی &laquo;مِلَه‌وَز&raquo; و &laquo;کرّآوا&raquo; از سوی سبحان وردی بیگ به محمدیوسف سلطان هورامی است که با خط و نظارت ملاخضر رواری و تأیید برخی مشاهیر منطقۀ هورامان و کردستان همراه بوده است. نظر به اینکه این سند با قلم و امضا و مهر یکی از علمای برجسته خطۀ کردستان تحریر شده و بخشی از تاریخ منطقه را روشن می‌سازد، از نظر تاریخی و ادبی درخور بررسی است. این سند به سال ۱۲۰۰ ه.ق (پنج سال پیش از مرگ ملاخدر رواری) و هم‌زمان با دورۀ حکومت خسروخان اردلان نگاشته شده که مصادف با سال پیروزی خسروخان بر سپاه جعفرخان زند (در سال ۱۲۰۰ هجری قمری) است. در این جستار ضمن گزارش اصل سند، نام مشاهیر و اَعلام متن و اصطلاحات فقهی و حقوقی شرح و توضیح داده شده است.</span></div> <div style="text-align: justify;">Mulla Khezr Roudbari, (1725-1790 AD) is the great and famous HawramanHawramani scholar, poet, lecturer, and writer, and also a distinguished student of Allamah Sheikh Wasim (the first) Takhti Mardookhi; he has many works in Arabic and Kurdish literature. Though this study has used the name Mulla Khedr Ravāri since this is how he is known among the Kurds. There has been left a manuscript written by him, which is worthy of historical, literary and legal value. This document is originally a purchase contract between Sobhan Verdi Baig and Mohammad Yusef Sultan, who were from the sultans and illustrious of Hawraman during the Afsharid and Zand periods. The subject of the transaction is the sale of the lands of &ldquo;Melavaz&rdquo; and &ldquo;Kerava&rdquo; by Sobhan Verdi Baig to Mohammad Yusef Sultan Hawrami; the sales was done under supervision of Mulla Khezr Ravāri having the approval of elder people of Hawraman and Kurdistan. This document is historically and literally worthwhile, as it was written and signed by one of the great scholars of the Kurdistan province and sheds light to some parts of the history of the region. This document was written in 1785 AD (five years before the death of Mulla Khezr Ravāri) and coincided with the era of Khosrokhan Ardalan, and his victory over Ja&rsquo;far Khan Zand (1785 AD). In this study, along with the report of the main document, the name of the famous people and the declaration of jurisprudential and legal texts and terms are described and explained.</div> تاریخ کردستان, تاریخ هورامان, ملاخضر رودباری (ملاخدر رواری), محمدیوسف سلطان, سبحان ویردی بیگ, سند دست‌نوشته حقوقی. Kurdistan’s history, Hawraman’s history, Mulla Khezr Roudbari (Mulla) 0 0 http://chrs.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-2011-14&slc_lang=other&sid=3 Nader Karimian Sardashti نادر کریمیان سردشتی Nk_sardashti@yahoo.com Yes Assistant Professor, Department of Islamic Inscriptions and Texts, Research Center of Linguistic, Inscriptions and Texts, Cultural Heritage and Tourism Research Center, Tehran, Iran استادیار، گروه کتیبه‌ها و متون دوران اسلامی، پژوهشکده زبان‌شناسی، کتیبه‌ها و متون، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران