Cultural Heritage Records Studies

fa مفهوم‌شناسی واژگانی یاسا در ادبیاتِ دیوان‌سالاری ایران در عهد مغول ـ تیموری A Comparative Study on Scientific Explanation of Rain Production in Pahlavi Texts and the Classical Greek and Islamic Texts <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><span style="font-family:IRANsans;">به زعم برخی از نظریهپردازان حوزه قدرت، شخص فرهمند (کاریزماتیک) هنگام رسیدن به اقتدار سیاسی با وعده راهِ چاره برای مصائب داخلی و خارجی، در نظر مریدان خویش فردی خارقالعاده با جذبه زیاد و واجد رهبری تلقی میشود. از این رو او باید دائماً شایستگیهای خود را به ثبات برساند. نظریه سلطه فرهمندانه در طول تاریخ مصادیق بسیاری دارد. چنگیزخان به عنوان یک رهبر فرهمند با هوشِ جنگی بسیار و برخاسته از جامعه سنتی مغولان از جمله این نمونههاست. وی با ابزار شجاعت و جنگاوری، در هجومهایی که به پیروزی و کسب غنائم منجر میشد، اقتدار خود را به پیروان و فرمانبردارانش اثبات میکرد. حوزه قدرت چنگیز ابتدا محدود به گروه کوچکی از مغولان بود، اما تداوم شهامت و کسب منافعمالی برای مریدانش، اقتدار سیاسی وی را گسترش داد. در سالهای آغازین قرن هفتم هجری، هنگامی که چنگیزخان موفق به کسب قدرت مقتدرانه بر قبایل ترک و مغول شد، برای انتظام امور و کنترل بیچون و چرای این قبایل قوانین یاسا را وضع کرد. قوانینی که مسائل مذهبی در آنها با شفقت و اغماض زایدالوصف همراه شده بود و همین امر، رمز ماندگاری یاسا را برای مدتهای مدیدی مهیا ساخت. فرامین یاسا در دوران حکومت ایلخانان در ایران برای حفظ انتظامات نظامی، حذف رقبای سیاسی و حمایت از دیوانسالاران اجرا شد؛ آن هم با ترکیبات وصفی و اسمی که معانی متفاوتی را به منصه ظهور رساند.</span></p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><span style="font-family:IRANsans;"> هدف از پژوهش حاضر بررسی مفهوم واژگانی و ترکیبی یاسا در ادبیات دیوانسالاری ایران عهد مغول (و تا حدی اثرات آن در دوره تیموری) و نقش تعلیمی و بازدارنده آن است.</span></p> <div style="text-align: justify;">Cloud formation and rain production have been always of the important concerns in the Iranian plateau and have always occupied the minds of its inhabitants. The expression of this topic in the Pahlavi writings of the Parthian and Sassanian periods prove this claim. In this writings, the description of rain is mixure of myth, science and spiritual affairs. This article aims to find out the ancient Iranian ideas on cloud formation and rain production within the pahlavi writings –the Parthian and especially Sasanian periods- and compare them with the Greek philosophers’ opninons such as Aristotale as well as scientific literature belonging to the Islamic period. This paper tries to shed a light on an attitude of the ancient Iranians about natural sciences and geography and specificall</div> یاسا, احکام و فرامین, ادبیات‌ِ دیوانی, ایلخانان, تیموریان. Rain, Denkard, Dādestān Denīg, Avecenna (Ibn-Sina), Pahlavi writings, Aristotle. 0 0 http://chrs.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-2011-3&slc_lang=fa&sid=3 Seyed Saeed-Reza Montazeri محسن روستایی Yes Faculty Member of Adyan-va-Mazaheb University