fa شناسایی و بازسازی کتیبه سردر و نمای نخستین دارالفنون در خیابان ناصرخسرو براساس عکس‌های دیمیتری یرماکف <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:IRANsans;">در ‌صدسال اخیر، شهر تهران با تغییرات بسیاری همراه بوده است؛ به‌گونه‌ای که بسیاری از فضاهای شهری و سازه‌های تاریخی آن، به‌ویژه در منطقه ارگ از بین رفته‌اند؛ برای مثال ساختمان‌هایی مانند دارالفنون که تأسیسات آموزشی و پژوهشی کشور از آن ریشه گرفته‌، به‌قدری تغییر کرده‌اند که هویت اصلی معماری آنها مخدوش شده است. در سال‌های اخیر، که احیای هسته اصلی شهر تهران برای هویت‌بخشی و باززنده‌سازی آن ضرورت یافته، پژوهش‌های زیادی درمورد اسناد و مدارک و داده‌های نوشتاری و نانوشتاری انجام نشده است. یکی از این مدارک‌، عکس‌های تاریخی است که بسیاری از آنها در آرشیوهای موزه‌ها و مراکز دولتی و غیردولتی پراکنده است و طبقه‌بندی، شرح عکاسی و گاه‌شماری منظمی ندارد. خوشبختانه در اواخر حکومت ناصرالدین ‌شاه و اوایل سلطنت مظفرالدین ‌شاه قاجار، دیمیتری یرماکف عکاس نامی ساکن تفلیس (متخصص عکاسی از سازه‌ها و بافت‌های تاریخی و عضو آکادمی باستان‌شناسی و هنرهای مستظرفه روسیه تزاری) به تهران آمد و از بافت شهری و بناهای تاریخی تهران به همراه موضوعات دیگر عکاسی کرد. این عکس‌ها زیرنویس و شناسنامه دارند و بیشتر آنها در موزه ملی گرجستان نگاهداری می‌شوند. به کمک این عکس‌ها می‌توان وضعیت شهرسازی و باززنده‌سازی بافت‌های تاریخی تهران را شناسایی کرد. پژوهش حاضر برآیند پژوهش مشترک پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری با مؤسسه شرق‌شناسی دانشگاه ایلیای گرجستان است که با بررسی عکس‌های موزه ملی گرجستان و در راستای روش‌های باستان‌شناسی تاریخی نگارش شده است. &nbsp;</span></div> <div style="text-align: justify;">In the last hundred years, the city of Tehran has changed so much as a result of which many urban spaces and historical structures have disappeared, especially in the citadel of Tehran (Arg-e Tehran). Buildings such as Dar ul-Funun, from which the country&rsquo;s educational and research facilities have taken root, have changed so much that their original architectural identity has been tarnished. While in recent years, there has been attempts to revive the main core of Tehran, lack of documents and written and oral data are felt, now more than ever. One of these required documents is historical photographs, many of which are scattered in the archives of museums and governmental and non-governmental centers, often without proper classification or photographic captions. Fortunately, during the last years of Nasser al-Din Shah&rsquo;s and the early years of Mozaffar al-Din Shah&rsquo;s (of Qajar dynasty) reign, Dmitri E. Yermakov, a famous Tbilisi photographer who specialized in photography of historical structures and textures, and was a member of the Russian Academy of Archeology and Fine Arts, moved to Tehran and took pictures of urban texture, historical buildings and other subjects. These photos all have captions, most of which are kept at the National Museum of Georgia. These photos can be used to identify the state of urbanization and to revive the historical texture of Tehran. This article, aimed to study these photographs using historical archeology methods.</div> ناصرالدین ‌شاه, دارالفنون, کتیبه سردر, عکس‌های تاریخی, دیمیتری یرماکف Nasser al-Din Shah, Dar ul-Funun, Gate Inscription, Historical photos, Dmitri E. Yermakov 0 0 http://chrs.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-2011-12&slc_lang=fa&sid=3 Ahmad Chaychi Amirkhiz احمد چایچی امیرخیز a.chaychi@richt.ir Yes Asistant Professor, Depatrtment of Historical and Cultural Materials Studies, ICAR. RICHT, Tehran, Iran گروه پژوهشی اشیای فرهنگی - تاریخی، پژوهشکده باستان شناسی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایراناستادیار، گروه پژوهشی اشیای فرهنگی - تاریخی، پژوهشکده باستان شناسی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران Nikoloz Nakhutsrishvili نیکولوز ناخوتسریشویلی No Giorgi Tsereteli Institute of Oriental Studies, Ilia University, Tbilisi, Georgia مؤسسه شرق‌شناسی گرجستان، دانشگاه ایلیا، تفلیس، گرجستان