دوره 46، شماره 110 - ( 10-1404 )
جلد 46 شماره 110 صفحات 147-131 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Bod M, Raji Z, Rahmani Z, Shafiaa S. (2025). A Critical Analysis of the Challenges Facing the Preservation of Manuscripts During Military Crises: The Case of the Twelve-Day War. Athar. 46(110), 131-147. doi:10.61882/Athar.4065.2020
URL: http://athar.richt.ir/article-2-2020-fa.html
URL: http://athar.richt.ir/article-2-2020-fa.html
بد مهدیه، راجی زهرا، رحمانی زینب، شفیعا سعید.(1404). تحلیل بازشناسی چالشهای پیشِروی حفاظت از نسخ خطی در بحرانهای نظامی: مورد جنگ 12 روزه فصلنامه علمی اثر 46 (110) :147-131 10.61882/Athar.4065.2020
مهدیه بد*1 
، زهرا راجی2 ، زینب رحمانی3 ، سعید شفیعا4
، زهرا راجی2 ، زینب رحمانی3 ، سعید شفیعا4
1- استادیار گروه گردشگری، پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول). ، M.bod@ritch.ir
2- مدرس مدعو، گروه سیاستگذاری اجتماعی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3- دانشجوی دکتری گردشگری، گروه گردشگری، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
4- پژوهشگر مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، تهران، ایران.
2- مدرس مدعو، گروه سیاستگذاری اجتماعی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3- دانشجوی دکتری گردشگری، گروه گردشگری، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
4- پژوهشگر مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، تهران، ایران.
چکیده: (1902 مشاهده)
کشور ایران، یکی از غنیترین مجموعههای فرهنگی و تاریخی نسخ خطی را در اختیار دارد که شامل متون دینی، علمی و ادبی است. این نسخ نهتنها بهدلیل محتوای غنی خود، بلکه بنا بر ارزشهای هنری مانند خوشنویسی و تذهیب، دارای اهمیت ویژهای هستند. شرایطی تحمیلی جنگی در کشور سبب بروز نگرانیهایی در این حوزه شده است و ارزیابی وضعیت نسخ خطی در ایران در چنین شرایطی میتواند ضمن روشنگری وضعیت دقیق این گنجینههای ارزنده به ارائۀ راهکارهای سیاستی در راستای حفظ بیشتر آنها منجر شود. بدینترتیب در مطالعۀ حاضر تلاش شده است با اتخاذ روش کیفی به ارزیابی وضعیت نسخ خطیِ ایران در شرایط جنگی پرداخته شود. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که وضعیت فعلی نسخ خطی در ایران در این وضعیت با چالشهای جدی مواجه است که میتوان آنها را ذیل هشت مقولۀ کلی ساماندهی و طبقهبندی کرد. امکان آسیبهای فیزیکی ناشی از شرایط محیطی، کمبود منابع مالی و کارشناسان متخصص، پراکندگی نسخ در مجموعههای خصوصی و عمومی و فقدان فهرستنویسی جامع ازجملۀ این چالشهای احصاء شده در پژوهش حاضراند. در ادامه راهکارهایی بهمنظور برونرفت از وضعیت فعلی ارائه شده است. این راهکارها شامل دیجیتالسازی نسخ، بهبود فهرستنویسی، آموزش متخصصان و تدوین سیاستهای ملی حفاظت است.
نسخ خطی، آسیبشناسی، میراثفرهنگی،جنگ نظامی.
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
اسناد و مدارک تاریخی
دریافت: 1404/5/6 | پذیرش: 1404/7/2 | انتشار: 1404/10/1
دریافت: 1404/5/6 | پذیرش: 1404/7/2 | انتشار: 1404/10/1
فهرست منابع
1. - پایگاه اطلاعاتی میراث مکتوب مؤسسه ISC. (۱۴۰۲). «نسخههای خطی». وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. http://www.isc.ac
2. - پایگاه خبری نسخ خطی ایران. (بیتا). http://www.manuscripts.ir
3. - خبرگزاری میراث آریا. (بیتا). "کتب و نسخ خطی، حلقه مفقوده در میان آثار فرهنگی".کد خبر: 31399091845215https://www.chtn.ir
4. - رستمی، عباس؛ طحان، احمد؛ و مظفریان، فرزانه. (۱۴۰۴). «معرفی، نقد و بررسی نسخ خطی دیوان صحبت لاری». پژوهشهای نسخهشناسی و تصحیح متون، 7: ۱۱۴-۷۱. https://doi.org/10.22034/crtc.2023.423816.1125
5. - سامانه ملی قوانین و مقررات کشور. (بیتا). https://qavanin.ir
6. - صادقزادهوایقان، علی، (1397). «فراهمآوری نسخههای خطی در ایران: ضرورت، شیوهها، مشکلات، و راهکارها». مطالعات کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 29(4: 116): 119-142. https://doi.org/10.30484/nastinfo.2019.2293
7. - عظیمی، حبیبالله؛ و ساداتموسوی، زهره. (۱۳۹۸). «بررسی فهرستنویسی نسخ خطی و چاپ سنگی در ایران با استناد به پنج کتابخانه بزرگ و ارائه الگوی مشترک واحد». فصلنامه کتابداری و اطلاعرسانی، 22(1: 85): ۲۷-۴. https://doi.org/10.30481/lis.2019.81431
8. - فدایی، غلامرضا، (۱۳۸۶). آشنایی با نسخ خطی و آثار کمیاب (فارسی و عربی). تهران: انتشارات سمت.
9. فرقدان، الهام، (۱۳۹۸). «نقش کتابخانهها در تمدنهای باستان». رشد آموزش تاریخ، 71: ۴۱-۳۴. https://www.roshdmag.ir
10. - لسانی، سید حسامالدین، (۱۳۹۱). «حمایت حقوق بینالملل از میراثفرهنگی و تاریخی در زمان اشغال نظامی با تأکید بر مسئولیت ایالات متحده آمریکا در دوران اشغال ایران و عراق». مطالعات حقوقی، 7(3: 3): ۱۶۶-۱۴۴. https://doi.org/10.22099/jls.2015.3501
11. - مرعشی نجفی، محمود، (۱۳۸۷). نسخههای نویافته: گزارشی از گزیده نسخههای خطی خریداریشده کتابخانه بزرگ حضرت آیتاللهالعظمی مرعشی نجفی (ره). قم: نشر کتابخانه آیتالله مرعشی.
12. - میرزایی، پدرام، (۱۳۹۳). «کهنترین نسخه خطی کتابخانه گنجبخش در طب». مطالعات شبهقاره، 6(19): ۱۳۰-۱۰۷. https://journals.usb.ac.ir/article_1657.html
13. - نقابی، عفت؛ شعبانیان، علیرضا؛ و عباسی، حبیبالله، (۱۴۰۴). «معرفی و تحلیل نسخه خطی شرح الاسماء الحسینی». پژوهشهای نسخهشناسی و تصحیح متون، 4 (1: 7: ۲۲۴-۱۹۲. https://doi.org/10.22034/crtc.2024.444142.1141
14. - یوسفدهی، هومن؛ و شیکهر بتناگر، چندر، (1392). «شناسایی منشأ نسخ خطی خزانه عامره با استفاده از افزودهها و کاستههای آزاد بلگرامی». مطالعات شبهقاره، 16(5): ۱۶۷-۱۴۹. https://doi.org/10.22111/jsr.2013.1269
16. References
17. - Azimi, H. & Sadat-Mousavi, Z., (2019). “A study of cataloging manuscripts and lithographed books in Iran with reference to five major libraries and proposing a unified common model”. Quarterly Journal of Library and Information Studies, 22(1: 85): 4–27. https://doi.org/10.30481/lis.2019.81431
18. - Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism News Agency (CHTN). (n.d.). Books and manuscripts: the missing link among cultural works (News code: 31399091845215). https://www.chtn.ir
19. - Fadaei, G., (2007). Introduction to manuscripts and rare works (Persian and Arabic). Tehran: SAMT Publishing.
20. - Farqadan, E., (2019). “The role of libraries in ancient civilizations”. Roshd-e Âmoozesh-e Tarikh, 71: 34–41. https://www.roshdmag.ir
21. - International Criminal Court. (2021). “Case law on cultural heritage destruction in armed conflicts”. https://www.icc-cpi.int/cases
22. - Iranian Scientific Information Database (ISC). (2023). Manuscripts. Ministry of Science, Research and Technology. http://www.isc.ac
23. - Iran Manuscripts News Agency. (n.d.). Iranian manuscripts. http://www.manuscripts.ir
24. - Lasani, S. H., (2012). “The protection of cultural and historical heritage under international law during military occupation, with emphasis on the responsibility of the United States in the occupation of Iran and Iraq”. Legal Studies, 7(3: 3): 144–166. https://doi.org/10.22099/jls.2015.3501
25. - Lincoln, Y. S., & Guba, E. G., (1985). Naturalistic Inquiry. Beverly Hills, CA: Sage Publications.
26. - Marʿashi Najafi, M., (2008). Newly found manuscripts: A report on selected manuscripts purchased by the Grand Library of Ayatollah Marʿashi Najafi. Qom: Ayatollah Marʿashi Library Publishing.
27. - Mirzaei, P., (2014). “The oldest manuscript of the Ganjbakhsh Library in medicine”. Studies of the Subcontinent, 6(19): 107–130. https://journals.usb.ac.ir/article_1657.html
28. - Naghabi, E., Shabbanian, A. & Abbasi, H., (2025). “Introduction and analysis of the manuscript “Sharh al-Asma’ al-Husayni”. Researches in Manuscript Studies and Text Editing, 4(1): 192–224. https://doi.org/10.22034/crtc.2024.444142.1141
29. - National System of Laws and Regulations of Iran. (n.d.). Qavanin. https://qavanin.ir
30. - Rostami, A., Tahan, A. & Mozaffarian, F., (2025). “Introduction, Criticism and Review of the Manuscripts of Divan Sohbat-e Lari”. Journal of Codicology and Manuscript Research (In Persian: Pizhūhish/hā-yi nuskhah/shināsī va taṣḥīḥ-i mutūn), 4(1): 71-114. https://doi.org/10.22034/crtc.2023.423816.1125
31. - Sadeghzadeh-Vayqan, A., (2018). “Providing manuscripts in Iran: Necessity, methods, problems, and solutions”. Library and Information Organization Studies, 29(4: 116): 119–142. https://doi.org/10.30484/nastinfo.2019.2293
32. - The Hague Convention for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict. (1954). UNESCO. https://www.unesco.org/en/legal-affairs/la-convention-de-la-haye
33. - UNESCO. (2017). “Protecting cultural heritage in armed conflict: Challenges and responses”. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000247496
34. - Yousef-Dehi, H. & Shikhar Betnagar, C., (2013). “Identifying the origin of the Khazaneh-ye Amireh manuscripts using additions and omissions in the free Belgrami”. Studies of the Subcontinent, 16(5): 149–167. https://doi.org/10.22111/jsr.2013.1269
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |