logo
دوره 46، شماره 110 - ( 10-1404 )                   جلد 46 شماره 110 صفحات 213-197 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.61882/Athar.4154.2140

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Khadir S. (2025). Crisis Management Strategies for Protecting Outdoor Cultural and Artistic Works from Threats Caused by War. Athar. 46(110), 197-213. doi:10.61882/Athar.4154.2140
URL: http://athar.richt.ir/article-2-2140-fa.html
خدیر شیبا.(1404). راهبردهای مدیریت بحران برای حفاظت از آثار فرهنگی-هنری در فضای باز در برابر تهدیدات ناشی از جنگ فصلنامه علمی اثر 46 (110) :213-197 10.61882/Athar.4154.2140

URL: http://athar.richt.ir/article-2-2140-fa.html

راهبردهای مدیریت بحران برای حفاظت از آثار فرهنگی-هنری در فضای باز در برابر تهدیدات ناشی از جنگ
شیبا خدیر*
کارشناس ارشد پژوهشی، پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران. ، shaiba.khadir@gmail.com
چکیده:   (1798 مشاهده)
جنگ به‌عنوان یکی از مخرب‌ترین بحران‌های بشری، تهدیدی جدی و فوری برای آثار میراث‌فرهنگی روباز محسوب می‌شود. آثار فرهنگی و هنری روباز، به‌عنوان میراث‌فرهنگی و عناصری هویت‌ساز، نقش تعیین‌کننده‌ای در منظر شهری و تقویت حافظۀ جمعی ایفاء می‌کنند. این آثار شاخص که عموماً حاصل خلاقیت هنرمندان برجسته هستند، اهداف زیبایی‌شناختی، فرهنگی و اجتماعی را در بافت شهر پیوند می‌زنند. این آثار به‌دلیل ماهیت پراکنده بودن در سطح شهرها، آسیب‌پذیری ذاتی و عدم امکان جابه‌جایی حین جنگ در معرض آسیب‌های مستقیم (مانند: بمباران  یا برخورد ترکش‌ها و ریزش آوار) و غیرمستقیم (نظیر: لرزش ناشی از انفجار، ایجاد تَرک، ریزش و تغییر شرایط محیطی) و آسیب‌های انسانی قرار دارند. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به روش‌های مطالعاتی اخیر، به بررسی مهم‌ترین چالش‌های مدیریت بحران این آثار و ارائه راهبردهای عملی برای بهبود ظرفیت‌های حفاظتی می‌پردازد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که مهم‌ترین چالش‌های پیشِ‌رو در مواجهه با جنگ عبارتنداز: عدم آگاهی عمومی نسبت به این آثار، نبود برنامه‌های مدون و تمرین‌شدۀ مدیریت بحران اختصاصی برای این آثار، کمبود شدید بودجه و تجهیزات تخصصی، ضعف در هماهنگی بین‌سازمانی در شرایط بحرانی و نبود بانک اطلاعاتی دقیق و به‌روز برای تصمیم‌گیری‌های سریع. در پاسخ به این چالش‌ها، پژوهش حاضر یک چارچوب راهبردی چندمرحله‌ای (پیش از بحران، حین بحران و پس از بحران) ارائه می‌دهد. تدوین برنامۀ عملیاتی نجات شامل: اولویت‌بندی آثار، نقشۀ دسترسی و پروتکل‌های هماهنگی با نهادهای امنیتی و نظامی و سایر ارگان های مرتبط نیز از موارد مهم در این مقوله می‌باشد. نتیجه‌گیری این پژوهش حاکی از آن است که رویکرد پرواکتیو (فعال) به‌جای رویکرد ری‌اکتیو (واکنشی)، با سرمایه‌گذاری برروی آماده‌سازی، آموزش و فناوری‌های دیجیتال، تنها راه افزایش تاب‌آوری این میراث غیرقابل جایگزین در برابر ویرانی‌های احتمالی ناشی از جنگ است. 
واژه‌های کلیدی: مدیریت بحران، آثار فرهنگی روباز، جنگ،  میراث‌فرهنگی، حفاظت.
متن کامل [PDF 1094 kb]   (321 دریافت)    
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی | موضوع مقاله: حفاظت و مرمت آثار تاریخی-فرهنگی
دریافت: 1404/6/12 | پذیرش: 1404/7/27 | انتشار: 1404/10/1
فهرست منابع
1. - ربیعی، محبوبه؛ و رضایی‌شریف‌آبادی، سعید، (1401). «دیجیتالی شدن اشیاء فرهنگی در بافت میراث‌فرهنگی (کتابخانه‌ها، موزه‌ها و آرشیوها)». نشریه مطالعات دانش پژوهی، 1(2): 40-20.
2. - علیمیرزایی، فاطمه، (1404). حفاظت از آثار موزه‌ای در شرایط جنگ. تهران: پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری.
4. - Alimirzaei, F., (2025). Protecting museum artifacts in times of war. Tehran: The Research Institute of Cultural Heritage and Tourism.
5. - Boylan, P. J., (1993). Review of the Convention for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict (The Hague Convention of 1954). UNESCO.
6. - Campfens, E., Jakubowski, A., Ablyalimova-Chyihoz, K., Kovak, D. & Yashnyi, D., (2023). Protecting cultural heritage from armed conflicts in Ukraine and beyond. European Parliament, Policy, Department for Structural and Cohesion Policies, Directorate-General for Internal Policies.
7. - ICCROM. (2022). First aid to cultural heritage in times of crisis: A resource kit. International Centre for the Study of the Preservation and Restoration of Cultural Property.
8. - ICCROM. (2022). People-Centred Approaches to the Conservation of Cultural Heritage: A Compendium of Good Practices. International Centre for the Study of the Preservation and Restoration of Cultural Property.
9. - ICOMOS. (2017). ICOMOS guidance on post-trauma recovery and reconstruction for world heritage cultural properties. International Council on Monuments and Sites.
10. - ICOMOS. (2018). Heritage at risk: ICOMOS world report 2016-2017 on monuments and sites in danger. International Council on Monuments and Sites.
11. - ICOMOS. (2020). Heritage at Risk: ICOMOS World Report 2016–2020 on Monuments and Sites in Danger. ICOMOS. https://doi.org/10.2307/j.ctv1wxv14p
12. - Kila, J. D. & Zeidler, J. A., (2023). Cultural heritage in the crosshairs: Protecting cultural property during conflict. Brill.
13. - M. A. & Stamatoudi, I., (2025). “From Ratification to Reality: The 1954 Hague Convention Seventy-One Years Later”. Heritage, 8(8): 2-17. https://doi.org/10.3390/heritage8080326
14. - Neglia, G., Angrisano, M., Mecca, I. & Fabbrocino, F., (2024). “Cultural heritage at risk in world conflicts: digital tools' contribution to its preservation”. Heritage, 7(11): 6343-6365. https://doi.org/10.3390/heritage7110297
15. - Rabiei, M. & Rezaei Sharifabadi, S., (2022). “Digitization of cultural objects in the context of cultural heritage (libraries, archives and museums)”. Journal of Knowledge-Research Studies, 1(2): 20–40. https://doi.org/10.22034/jkrs.2022.50670.1010
16. - UNESCO. (2022). Backup Ukraine: Safeguarding cultural heritage through 3D technology. UNESCO Office in Kyiv.
17. - UNESCO. (2022). Review of the Implementation of the 1954 Hague Convention for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict. UNESCO.
ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.